ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΑΥΤΟ ΠΑΡΑΘΕΤΟΥΜΕ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΔΙΚΑ ΣΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ
ΠΕΡΙΕΧΕΜΕΝΟ ΤΗΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑΣ ΤΟΥ ΟΡΘΡΟΥ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΜΑΣ
[1] Παρακαλῶ, πὼς ἕνας κοσμικὸς μπορεῖ νὰ πληροφορηθεῖ, ἐὰν οἱ θλίψεις καὶ οἱ πειρασμοὶ τοῦ εἶναι παιδεία τοῦ Κυρίου καὶ ὄχι πρόγευση κολάσεως, καὶ πῶς δίδεται ἡ πληροφορία μετὰ ἀπὸ προσευχὴ (τριήμερο συνιστοῦν οἱ πατέρες) γιὰ τρέχοντα ἀλλὰ σοβαρὰ θέματα τῆς καθημερινότητας; Εὐχαριστῶ.
[2] Θά ἤθελα νά γνωρίσω τίς διαφορές Ὀρθοδόξου καί Καθολικῆς Ἐκκλησίας
[3] Σᾶς παρακαλῶ νά μοῦ πεῖτε ἄν ἡ Ἁγία Γραφή εἶναι ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ καί ἄν θέλει συμπλήρωμα. Ἀκόμη, γιατί ἡ μετάφραση τοῦ Βάμβα δέν περιλαμβάνει περίπου 10 βιβλία πού περιέχονται στή μετάφραση τῶν Ἑβδομήκοντα;
[4] Τί σημαίνει η φράση "Πίστευε καί μή ἐρεύνα"; Ανήκει στην Αγία Γραφή;
[5] Διάβασα τὴν κριτική σας γιὰ τὸ βιβλίο "Ἀσκητικῆς τῆς Ἀγάπης" τὴν ὁποία βρίσκω ἀρκετὰ ἀντίθετη ἀπὸ ὅτι ἄλλο ἔχει ἀκουστεῖ γιὰ τὸ βιβλίο αὐτὸ μέχρι τώρα. Θὰ μπορούσατε νὰ τοποθετηθεῖτε στὸ θέμα αὐτό;
[6] Κάποιοι ἀπό τούς Κανόνες τῆς Ἐκκλησίας μας πού βρίσκονται στό «Πηδάλιο» ἔχουν παραμεληθεῖ ἀπό τόν Κλῆρο σήμερα. Μήπως θά πρέπει νά γίνει μιά προσπάθεια σήμερα νά ξανα«λειτουργήσουν»; Ἅγιοι τούς ἔγραψαν! Κάποιοι λένε πώς δέν γίνεται νά κατανοηθοῦν καί νά ἐφαρμοσθοῦν ἀπό τούς Χριστιανούς τοῦ 2004!
[7] Τί γράφει τό Πηδάλιο γιά τό δεύτερο γάμο;
[8] Εἶναι σωστό νά γίνωνται - στόν ἴδιο χῶρο - Θεία Λειτουργία καί συνάξεις ἑτεροδόξων καί ἀλλοθρήσκων ὅπως ἔγινε στό Ὀλυμπιακό χωριό;
[9] Πῶς νά ἑνωθοῦν ἡ «ἐκκλησία» τοῦ Παπισμοῦ καί ἡ Ἐκκλησία τῶν Ὀρθοδόξων;Πῶς νά θεωρεῖ ἡ μία τήν ἄλλη «ἀδελφή»;
[10] Πῶς ὁ πάπας προσφωνεῖται ἐπίσκοπος Ρώμης ἀπό κάποιους Ὀρθοδόξους;
[11] Θά ἤθελα νά μού δώσετε τή βοήθειά σας σέ ἕνα πρόβλημα πού ἀντιμετωπίζω. Γιατί ἡ Ἐκκλησία ἐνῷ μέχρι πρίν ἀπό μερικά χρόνια ἐπέτρεπε (μοῦ τό εἶπε ἱερέας) σχετικά προσφάτως ἔχει ἀπαγορεύσει τόν γάμο ανδρογύνου πού ἔχουν παντρευτεῖ τά ἀδέλφια τους (ἐνῷ δέν ὑπάρχει καμμιά ἀπολύτως συγγένεια αἵματος !!!!); …
[12] Γιατί τόση κακή ἀντιμετώπιση τοῦ «Χάρι Πότερ» ;
[13] Μήπως θά μπορούσατε νά παραθέσετε βιβλιογραφία καί ἱκανά ἐπιχειρήματα πατέρων τῆς Ἐκκλησίας γιά τή θέση τῆς γυναίκας στήν Ἐκκλησία, ἰδιαιτέρως γιά τό ἄν εἶναι ὠφέλιμο νά ψάλλει ἡ γυναῖκα στίς ἀκολουθίες ή ὄχι;
[14] Πεῖτε μου παρακαλῶ γιατί ἕνα μικρό παιδί πού ἀπογοητευμένο αὐτοκτονεῖ πρέπει νά τιμωρηθεῖ γιά δεύτερη φορά; Τί λέει ἡ Ἐκκλησία καί οἱ Κανόνες; Γιατί κάποιος ἐγκληματίας κηδεύεται κανονικά;
[15] Κάθε πότε πρέπει να κοινωνούμε;
[16] Κατ’ ἀρχὴν συγχαρητήρια γιὰ τὴν ἰστοσελίδα σας, τὴν ὁποία γνώρισα ἀπὸ τὸ πολὺ καλὸ περιοδικὸ «Παρακαταθήκη».
Θὰ ἤθελα νὰ σᾶς ρωτήσω σχετικὰ μὲ τὶς θρησκευτικὲς ὀργανώσεις (ΣΩΤΗΡ-ΖΩΗ κλπ), πὼς ἔχουν δημιουργηθεῖ, ποιὸς ὁ ρόλος τους στὴν Ἐκκλησία, ἂν εἶναι καλύτερα νὰ γίνουμε μέλη τους ἢ νὰ ἐνταχθοῦμε σὲ αὐτές. Ἐπιτρέψτε νὰ ἐκθέσω καὶ τὸν προβληματισμό μου, γιατί νὰ λειτουργοῦν ὅταν ὑπάρχουν ἐνορίες στὶς ὁποῖες γίνονται κηρύγματα, κατηχητικὰ κλπ. Τέλος, γιατί τοὺς προσάπτονται κατηγορίες γιὰ εὐσεβισμό, ἀπαράδεκτες καινοτομίες («ἀφιερωμένοι»), ἀνέραστη - ἠθικιστικὴ ζωὴ κλπ, ὄπως ἀπὸ τὸν καθηγητὴ κ. Γιανναρά. Σᾶς εὐχαριστῶ.
[ΔΙΟΡΘΩΣΙΣ στήν ἀπάντηση]
[17] Μπορεῖτε νά μοῦ πεῖτε ποιοί εἶναι οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας τῶν τριῶν πρώτων αἰώνων ;
[18] Ἐρώτημα ἀναγνώστου περί τῆς γνώμης μας γιά την τηλεοπτική ἐκπομπή «Δυνατά και ἑλληνικά» τοῦ κ.Λιακόπουλου
[19] Πότε καὶ πῶς μπορεῖ κάποιος νὰ προμηθευθεῖ τὰ Πρακτικὰ τοῦ Συνεδρίου περὶ Οἰκουμενισμοῦ ποῦ ἔγινε στὴ Θεσσαλονίκη;
[20] Ποῦ μπορεῖ κάποιος νὰ βρεῖ λειτουργικὰ κείμενα στὸ διαδίκτυο;
[21] Προσφάτως ὁ Μακαριώτατος σέ κάποιο κήρυγμά του ἀνέφερε τή φράση «οὐ φιμώσεις βοῦν ἁλοώντα». Μήπως θά μπορούσατε νά μοῦ πεῖτε ποῦ ἀκριβῶς ἀναφέρεται ἡ φράση αὐτή;
[22] Θά ἤθελα νά μοῦ πεῖτε ποιός εἶναι ὁ ρόλος καί ὁ λόγος τῆς ἐκκλησιαστικῆς μουσικῆς, τοῦ ἄμβωνα, τῶν εἰκόνων, τῶν ἑξαπτερύγων, τῶν φώτων καί κηροπηγίων, τῶν ἱερῶν σκευῶν, τῆς πολυτελοῦς ἀμφιέσεως τῶν ἱερέων καί αὐτῶν τῶν ἀμφίων
[23] Παρακαλῶ μπορεῖτε νά μοῦ πεῖτε πότε ἑορτάζει ἡ ἁγία Ἀναστασία ἡ Ῥωμαία;
[24] Ἡ Νέα Ἱερουσαλήμ ὅπως περιγράφεται στήν Ἀποκάλυψη τοῦ ἁγ. Εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννη θά ἔχει ἐκτός ἀπό πνευματική ὑπόσταση καί ὑλική; Προβλέπεται ὁ πλανήτης γῆ νά μήν πάψει νά ὑπάρχει μετά τήν Ἀποκάλυψη; Ἡ Νέα Ἱερουσαλήμθά ἔχει κάποιες γεωγραφικές συντεταγμένες πού θά τόν συμπεριλαμβάνουν ( τόν πλανήτη) ἤ θά σχετίζονται μέ αὐτόν;
[25] Ποιό εἶναι τό λειτουργικό καί θεολογικό νόημα τῶν ἕξι ψαλμῶν τοῦ Ὄρθρου; Γιατί βρίσκονται σ’αὐτήν τήν τόσο πρώϊμη θέση τοῦ ὄρθρου καί διαβάζονται διαδοχικῶς; Πότε ἱστορικά ἀναπτύχθηκε ὁ ὄρθρος;
[26] I am a student of cultural studies from Slovenia and I am doing my final paper in Greece about women's and mens' monasticism in Greek Orthodox Church. I am claiming that monasticism in Greek Orthodox Church is increasing. To prove this I would need a data about the number of monks and nuns in Greece for last 50 years. I was allready searching very much and it seem there is no archive, which would hold this. Maybe you would know, if there exists some statistics about the number of monks and nuns, as well of the monestaries. Where is possible to find it.
I would be very grateful for any answer of yours and any kind of direction.
Thank you very much.
Yours sincerely,
Justini Drobni
(The orthros commitee would like to apologise for this belated response)
[27] Παρακαλῶ, πὼς θεμελιώνεται θεολογικὰ ἡ ἀπαγόρευση συμμετοχῆς τῶν γυναικῶν στὴν Θεία Κοινωνία καὶ τὸν ἐκκλησιασμὸ κατὰ τὴν ἐμμηνορρυσία;
[28] Ποιά ἡ ὀρθόδοξη ἄποψη γιά τίς μορφές ἐναλλακτικῆς ἰατρικῆς, κυρίως γιά τήν ὁμοιοπαθητική καί κατά δεύτερον γιά τό βελονισμό; (Βιβλιογραφία;)
[29] Φίλος μου παλιοημερολογίτης (τοῦ «Χρυσοστόμου») ἔχοντας τελέσει γάμο μέ «ἱερέα» τοῦ δόγματός του μέ καλεῖ μέ τήν ἀρραβωνιαστικιά μου νά παρακολουθήσω «βάπτιση» παιδιοῦ του. Ἔχει ἔρθει προηγουμένως σέ κανονική ἐκκλησία, σέ θεία λειτουργία, ἐπ' εὐκαιρίᾳ οἰκογενειακοῦ μνημοσύνου μου. Εἶναι σωστό νά παραστῶ στή «βάπτιση» πού προανέφερα, ἔστω καί ὡς «ἀνταπόδοση»; Δέν ἔχω πρόθεση νά τό κάνω «ἀναγνωρίζοντας» ἐμμέσως μυστήρια σέ σχίσμα. Ἡ παράσταση σέ γάμο «καθολικῶν» ἤ μουσουλμάνων εἶναι ὁμοίως κατακριτέα;
[30] Θά ἤθελα νά ρωτήσω τό ἑξῆς: Στό βιβλίο τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, στήν Ἔξοδο, ἀναφέρεται χαρακτηριστικά ὅτι ὁ Θεός σκληραίνει τήν καρδιά τοῦ Φαραώ καί στέλνει τίς ἑπόμενες πληγές. Τί θά μπορούσαμε νά ἀπαντήσουμε σέ κάποιον πού θά ἀπορήσει σ’ αὐτή τήν περίπτωση σχετικά μέ τό αὐτεξούσιον καί τό ἐλεύθερο τῆς βούλησης τοῦ ἀνθρώπου; Εἶναι δυνατόν νά καταλύεται; Ἡ μόνη ἐνδεχόμενη ἀπάντηση πού ἔχω σκεφθεῖ εἶναι ὅτι δέν θά μποροῦσε νά τοῦ λογισθεῖ ἔπειτα κατά τήν Κρίση. Εἶναι ὅμως μιά προσωπική ἐκτίμηση. Θά ἤθελα, ἄν γνωρίζετε, νά μοῦ ἀπαντήσετε ἐπ’ αὐτοῦ. Ευχαριστώ πολύ.
[31] Στήν Παλαιά Διαθήκη, ἀναφέρεται στή Γένεση, κεφ. στ', ὅτι οἱ γιοί τοῦ θεοῦ εἶδαν τίς θυγατέρες τῶν ἀνθρώπων ὅτι καλές ἦταν καί ἑνώθηκαν μέ πολλές ἀπό αὐτές. Μετά ἀπό αὐτό τό γεγονός ἡ ὀργή τοῦ Θεοῦ Τόν ὁδήγησε νά ὁριοθετήσει τήν ἀνθρώπινη ζωή στά 120 χρόνια καί νά ἀφανίσει τούς ἀνθρώπους μέ τόν κατακλυσμό τοῦ Νῶε! Οἱ γιοί τοῦ θεοῦ ( ἦταν οἱ ἐλοχίμ ἐκπεσόντες ἄγγελοι;) ἤ θέλουμε στή μετάφραση νά τούς ἀποκαλοῦμε γίγαντες; Ναί, ἀλλά ἄν ἦταν οἱ γίγαντες ( οἱ μέ κακά δηλαδή πάθη καί κακό φρόνημα ἄνθρωποι σύμφωνα μέ διάφορες θεολογικές ἑρμηνεῖες) , τότε γιατί νά γίνει ὁ ἀφανισμός μέ τόν κατακλυσμό τοῦ Νῶε ἀφοῦ οἱ μέν γυναῖκες καί νά εἶχαν ἀνθρώπινες ἀδυναμίες δέν μποροῦσαν νά ἀντισταθοῦν, οἱ δέ γίγαντες εἶχαν τή σωματική δύναμη καί ἄρα μποροῦσαν νά ἐπιβάλλουν πολλές φορές αὐτό πού ἤθελαν, ἀφοῦ ὅπως λέει ἡ Παλαιά Διαθήκη αὐτοί ἔλαβον ἑαυτοῖς γυναίκας ἀπό πασῶν, ὧν ἐξελέξαντο). Δηλαδή στήν οὐσία ἔφταιγαν οἱ γίγαντες (γιοί τοῦ Θεοῦ πού βρίσκονταν ἐκεῖνο τό χρονικό διάστημα ἐπί τῆς γῆς) ὅπως καί κατά τήν δημιουργία τοῦ Ἀδάμ καί τῆς Εὔας ἔφταιγε τό φίδι (διάβολος). Τελικά πάντα κάποιος τρίτος ἔφταιγε καί τό γένος τῶν ἀνθρώπων ἔβρισκε διαρκῶς τήν ὀργή τοῦ καλοῦ Θεοῦ.
[32] Σεβαστοί πατέρες εὐλογεῖτε., των προτέρων. Την ευχή σας. Σᾶς παρακαλῶ πεῖτε μου ποῦ ὁρίζεται στήν Ἁγία Γραφή ὅτι οἱ γυναῖκες πρέπει νά φοροῦν φούστες κι ὄχι παντελόνια ὅπως οἱ ἄνδρες. Δέν εἶμαι ἀντίθετη σ’ αὐτήν τήν ἐντολή ἁπλῶς θά ἤθελα νά τό στηρίξω. Ἐπίσης πεῖτε μου σᾶς παρακαλῶ γιατί ἔχει καθιερωθεῖ ὅτι οἱ ἄντρες πρέπει νά φοροῦν παντελόνια ἐφόσον τήν ἐποχή τῶν Ἀποστόλων οἱ ἄνδρες καί δή οἱ Ἀπόστολοι φοροῦσαν "ρόμπες". Εὐχαριστῶ ἐκ τῶν προτέρων.
[33] Ἔχω ἀκούσει ἀπό τόν πατέρα μου για την Ἁγία Λυδία πού γιορτάζει ἀνήμερα τοῦ Προφήτη Ἠλία, κοιμήθηκε τό 1928 καί εἶναι προστάτης τῶν νέων ἐνῷ ἐπικαλεῖται ἀπό κόσμο πού ψάχνει γιά δουλειά. Ὅσους συναξαριστές καί ἄν ἔχω ψάξει δέν ἔχω βρεῖ πουθενά τό ὄνομά της καί στοιχεῖα γιά τή ζωή της. Ἄν μπορούσατε νά βοηθήσετε. Εὐχαριστῶ.
[34] Γιατί ἡ Ἐκκλησία δέν ἔχει πάρει ἀκόμη θέση γιά τό θέμα τῆς ἐξελικτικῆς θεωρίας καί τοῦ εὐφυοῦς Σχεδιασμοῦ;
Ὑπάρχουν Ὀρθόδοξοι οἱ ὁποῖοι πιστεύουν πώς ὀ Χριστός κατάγεται ἀπό τόν πίθηκο.
Πῶς τά σχολιάζετε ὅλα αὐτά;
[35] Ἄν εὐκολύνεστε νά μοῦ καταθέσετε τήν ἄποψή σας γιά ὁρισμένες ἀπορίες σχετικά μέ κάποιες συνήθειες τῶν μελῶν τῶν ἀδελφοτήτων:
1) Ἐπιτρέπεται λαϊκός νά κάνει κήρυγμα μέσα στήν ἐκκλησία κατά τη διάρκεια τῆς Θ.Λειτουργίας;
2) Γιατί ὑποστηρίζουν ὅτι δέν μπορεῖ νά τελεστεῖ Λειτουργία χωρίς τήν παρουσία ἔστω καί ἑνός λαϊκοῦ ὅταν καί ὁ Ἅγιος Σπυρίδων λειτουργοῦσε μόνος του ἀλλά καί ὁ π. Ἐπιφάνιος Θεοδορώπουλος, ἀπό ὅτι ἔχω διαβάσει, ἀναφέρει ὅτι μπορεῖ νά τελέσει ἀκόμη καί μόνος του ὁ ἱερέας Λειτουργία;
3) Ἡ Λειτουργία γίνεται, ὅπως λένε, μόνο μέ σκοπό νά κοινωνήσει ὁ πιστός ἤ καί γιά ἄλλους λόγους (ἐνίσχυση Ἁγίων, νεκρῶν, ἐλαχιστοποίηση ἐπιρροῆς ἀπό τόν πονηρό, συγχώρεση ἁμαρτιών κ.τ.λ.);
4) Ἐπιτρέπεται λαϊκοί καί μάλιστα ἀφιερωμένοι (δέν μιλᾶμε γιά μικρά παιδάκια) νά μπαινοβγαίνουν στό Ἱερό ;
[36] Γιά ποιό λόγο ἐπιβάλλεται νηστεία τήν προηγούμενη μέρα πρίν τή Θεία Κοινωνία, πολύ περισσότερο τό Σάββατο ὅπου οἱ Κανόνεςἐπιβάλλουν ἐκτός τοῦ Μ. Σαββάτου, κατάλυση τῆς νηστείας; ὉΧριστός μας δέν παρέδωσε τό μυστήριο τῆς Θ. Εὐχαριστίας “ἐσθιόντων αὐτῶν (τῶν μαθητῶν)”; Κατά τήν ἀποστολική ἐποχή τό μυστήριο δέν γινόταν μετά τό δεῖπνο; Στην κανονική παράδοση, ἐκτός ἀπ'τήν νηστεία πού ξεκινᾶ ἀπό τά μεσάνυχτα τῆς προηγούμενης ἡμέρας, δέν βρίσκω ἀναφορά γιά νηστεία τήν προηγούμενη μέρα τῆς Θ. Κοινωνίας. Δέν ἀρκοῦν οἱ καθιερωμένες νηστεῖες πού σοφά ἔχουν θέσει οἱ Πατέρες τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων; Ἄν κάποιος θέλει ἐνσυνείδητα καί μέ κατάλληλη προετοιμασία νά μεταλαμβάνει κάθε Κυριακή, δέν θά καταλήξει στό νά εἶναι τό Σάββατο γι’ αὐτόν ἡμέρα νηστείας ὅπως ἡ Τετάρτη καί ἡ Παρασκευή; Δέν ἀναφέρομαι σέ περιόδους Τεσσαρακοστῶν.
E[1] Παρακαλώ, πώς ένας κοσμικός μπορεί να πληροφορηθεί, εάν οι θλίψεις και οι πειρασμοί του είναι παιδεία του Κυρίου και όχι πρόγευση κολάσεως, και πώς δίδεται η πληροφορία μετά από προσευχή (τριήμερο συνιστούν οι πατέρες) για τρέχοντα αλλά σοβαρά θέματα της καθημερινότητας; Ευχαριστώ.
Α[1] Ὁ Κύριός μας μᾶς πληροφορεῖ στό Εὐαγγέλιο : «ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ θλίψιν ἕξετε, ἀλλά θαρσεῖτε ἐγώ νενίκηκα τόν κόσμον». Μετά τήν πτώση τῶν προπατόρων μας, οἱ θλίψεις εἶναι ὁ διαρκής σύντροφος τοῦ ἀνθρώπου, εἶναι συνέπεια τῆς ἀποστασίας του ἀπό τήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Τέτοιες θλίψεις, ὅπως αὐτές πού προέρχονται ἀπό τό θάνατο κάποιου προσφιλοῦς μας προσώπου εἶναι ἀναπόφευκτες. Ὁ Κύριος μας ὅμως ὅλες τίς θλίψεις καί τούς πειρασμούς τούς ἀξιοποιεῖ πρός ὄφελός μας. Πολλές φορές τίς ἐπιτρέπει ὁ Κύριος λόγῳ τῶν ἁμαρτιῶν μας, ὅπως ὀρθά λέτε, γιά παιδεία, ὥστε νά ἐπιτύχουμε τή συγχώρηση καί τήν κάθαρσή μας ἀπό τά πάθη. Ἐξ αἰτίας τῶν θλίψεων, ἄν ἔχουμε καλή προαίρεση, στρεφόμεθα μέ τήν προσευχή στό Θεό καί ἑνούμεθα μαζί Του. Ἐγκαταλείπουμε τά ψεύτικα ὄνειρα καί τούς μάταιους στόχους καί καταλαβαίνουμε ὅτι τό νόημα τῆς ζωῆς μας εἶναι ἡ κοινωνία μέ τόν Τριαδικό Θεό, ἡ κοινωνία μέ τούς ἀδελφούς μας, ὁ Παράδεισος.
Οἱ θλίψεις πάλι πού συμβαίνουν στούς Ἁγίους ἔχουν σκοπό νά τούς ἀναδείξουν τελειότερους καί πιστότερους στό Θεό. Τέτοιες ἦταν οἱ θλίψεις τοῦ Ἰώβ, τῶν Ἁγίων μαρτύρων καί ασκητῶν καί ἄλλων ἀγνώστων ἁγίων μέσα στόν κόσμο. Ὁ Ἀπ. Παῦλος ἐξηγεῖ μέ συντομία πῶς ἐνεργοῦν οἱ θλίψεις στό πιστό ἄνθρωπο : «Καυχώμεθα ἐν ταῖς θλίψεσιν, εἰδότες ὅτι ἡ θλῖψις ὑπομονήν κατεργάζεται, ἡ δέ ὑπομονή δοκιμήν ἡ δέ δοκιμή ἐλπίδα, ἡ δέ ἐλπίς οὐ καταισχύνει ὅτι ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ ἐκκέχυται ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν διά Πνεύματος Ἁγίου τοῦ δοθέντος ἡμῖν» (Ρωμ. ε´,3-5). Δηλαδή ἡ θλῖψις ἐργάζεται μέσα στήν ψυχή μας καί σιγά - σιγά φέρει σάν αποτέλεσμα τήν ὑπομονή, ἡ ὑπομονή δοκιμάζει καί τελειοποιεῖ τόν ἄνθρωπο. Ἔχοντας ἔτσι ἀποκτήσει τίς ἀρετές ἔχει ὅλη του τήν ἐλπίδα στό Θεό. Καί ὁ καλός Θεός θά δώσει ἄφθονη τήν ἀγάπη Του, θά γίνει ἐνεργός ἡ Χάρις τοῦ Ἁγίου Πνεύματος πού μᾶς ἔχει δοθεῖ στό Ἅγιο Βάπτισμα. Θά ἐπέλθει δηλαδή ὁ ἁγιασμός μας.
Πότε οἱ θλίψεις εἶναι πρόγευση τῆς κολάσεως; Ὅταν ἀφήσουμε ἔξω ἀπό τή ζωή μας τόν Θεό· ὅταν φαντασθοῦμε ὅτι εἴμαστε μόνοι μας, ὅτι ὅλα ὅσα μᾶς συμβαίνουν εἶναι τυχαῖα, ὅτι λόγῳ μιᾶς μεγάλης, κατά τή γνώμη μας, θλίψεως ἡ ζωή μας δέν ἔχει νόημα. Στή περίπτωση αὐτή ποτέ δέν φέρουμε στό νοῦ μας πιθανές εὐθύνες μας, ἁμαρτίες μας καί λάθη μας. Ἐπί πλέον ὁ Σατανᾶς, ἀφοῦ ἐγκαταλείπουμε τό Θεό, ἐξογκώνει στό νοῦ μας τή θλίψη καί μᾶς κάνει δυστυχισμένους. Κάπου ἐκεῖ βρίσκεται καί ἡ λεγόμενη κατάθλιψη. Μετά από κάποιες θλίψεις καί πειρασμούς κλείνεται κάποιος ἐγωϊστικά στόν ἑαυτό του καί σκέφτεται καί σκέφτεται καί κουβεντιάζει μέ τούς λογισμούς του. Δέν βρίσκει ἀπάντηση σέ ὅ,τι τοῦ συμβαίνει καί βυθίζεται σέ ὅλο καί μεγαλύτερη θλίψη. Καί βέβαια μερίδιο σ’ αὐτή τή ψυχική κατάπτωση ἔχει τό ἀκάθαρτο πνεῦμα.
Ἡ ἀπομάκρυνση ἀπό αὐτη τήν «πρόγευση τῆς κολάσεως», ἡ μετατροπή τῆς προγεύσεως τῆς κολάσεως σέ πρόγευση τοῦ Παραδείσου ἐξαρτᾶται ἀπό τήν θέση τοῦ Χριστοῦ μέσα στή ζωή μας. Ὅταν μέ τήν προσευχή μας, τήν εἰλικρινῆ, χωρίς κρατούμενα καί δικαιολογίες μετάνοια καί ἐξαγόρευσή μας καί μέ τόν ἐκκλησιασμό μας φέρουμε τό Χριστό στήν καρδιά μας τότε προγευόμεθα τόν Παράδεισο γιατί ὅπως ἔλεγε ὁ γέροντας Πορφύριος : « ὁ Χριστός εἶναι ὁ Παράδεισος».
Ὅσον ἀφορᾶ στόν τρόπο μέ τόν ὁποῖο πληροφορούμεθα τό θέλημα τοῦ Θεοῦ στήν καθημερινή μας ζωή, πράγματι μέ τήν προσευχή γνωρίζουμε τό θέλημά Του. Πρέπει νά βαδίζουμε πάντα σύμφωνα μέ τίς ἐντολές Του καί μέσῳ τῆς προσευχῆς καί τῆς ἐναποθέσεως τῆς ὑπάρξεώς μας στά χέρια Του εἰδικά κατά τή Θεία Λειτουργία νά γνωρίζουμε τί πότε καί πῶς νά ἐνεργήσουμε σέ κάθε δίλημμα πού μᾶς παρουσιάζεται. Ἡ τριήμερη αὐστηρή νηστεία, τό λεγόμενο τ ρ ι ή μ ε ρ ο, κατά τό ὁποῖο δέν τρῶμε τίποτε, ἁποτελεῖ μιά ἱερή παράδοση τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας πού μπορεῖ νά χρησιμεύσει σέ κρίσιμες στιγμές κατά τίς ὁποῖες ἔχουμε ἰδιαίτερη ἀνάγκη τῆς ἀμέσου βοηθείας καί τοῦ φωτισμοῦ τοῦ Θεοῦ. Πρέπει ὅμως νά κάμει κανείς τριήμερο μόνο μέ εὐλογία τοῦ πνευματικοῦ του πατρός. Κι ἐδῶ πρέπει μέ ἔμφαση νά τονίσουμε ὅτι στήν συνολική μας πορεία πρέπει νά ἔχουμε συμπαραστάτη τόν πνευματικό μας, τόν ὁποῖο ὀφείλουμε νά ἐπιλέγουμε μέ φόβο Θεοῦ ἐκ τῶν ἱερέων πού σέβονται τήν πίστη, τούς ἱερούς Κανόνες καί σύνολη τήν παράδοση τῆς Ἐκκλησίας μας. Αὐτόν καί πρέπει νά συμβουλευόμεθα ἀκόμη καί στά καθημερινά σοβαρά μας προβλήματα καί νά τόν ὑπακούουμε, ὄχι σάν ψυχολογικό σύμβουλο ἀλλά ὡς πατέρα πνευματικό πού δέχεται τόν φωτισμό τοῦ Θεοῦ.
E[2] Θά ἤθελα νά γνωρίσω τίς διαφορές Ὀρθοδόξου καί Καθολικῆς Ἐκκλησίας
Α[2] Εἶναι ἕνα ἐρώτημα πού γίνεται ἀπό πολλούς ἀδελφούς τόσο γιά ἐνίσχυση τῆς αὐτοσυνειδησίας τους, δηλαδή γιά νά γνωρίζουν τί σημαίνει Ὀρθοδοξία καί γιατί ἀξίζει νά εἶναι κάποιος Ὀρθόδοξος, ὅσο καί γιά νά δίδουν ἀπολογία στούς αἱρετικούς περί τῆς πίστεώς τους.
Νομίζουμε ὅτι τό ἐρώτημα πρέπει νά τεθεῖ ῶς ἑξῆς : « Ποιές εἶναι οἱ διαφορές Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας καί Παπισμοῦ»· κι αὐτό διότι δέν ὑπάρχει παρά μόνο Μ ί α Ἐκκλησία. Μ ί α Ἐκκλησία μᾶς παρέδωσε ὁ Κύριος προσφέροντας ὡς θυσία τόν Ἑαυτό Του. Στήν Ἀρχιερατική Του προσευχή παρεκάλεσε τόν Πατέρα Του ὅλοι οἱ ἄνθρωποι « ἵνα ὦσιν ἕν» καί νά εἶναι μαζί Του θεωροῦντες τήν Δόξαν Του ( Ἰωαν. 17,11 καί 24). Καθώς ἡ ἀνθρωπότητα μετά τήν πτώση καί τήν ἀποστασία της ἀπό τόν Παράδεισο ἦταν κατακερματισμένη σέ ἄτομα, ὁ Χριστός ἐκάλεσε ὅλους νά ἑνωθοῦν στό Ἕνα καί μοναδικό Σῶμα Του, τήν Ἐκκλησία. Γι’ αὐτό ὁμολογοῦμε καί στό Σύμβολο τῆς Πίστεως : ( Πιστεύω) Εἰς Μίαν Ἁγίαν Καθολικήν καί Ἀποστολικήν Ἐκκλησίαν». Αὐτή ἡ Μία Ἐκκλησία εἶναι ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, ἡ ὁποία ἐφύλαξε ὡς σήμερα ἀνόθευτη τήν Πίστη καί τήν ἱερά Παράδοση τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων, Μαρτύρων καί Πατέρων καί γι’ αὐτό φυλάττει ἀκέραιη τήν Θεία ἄκτιστη Χάρη ἡ ὁποία σώζει τόν ἄνθρωπο. Ὅλες οἱ ἄλλες ἑνώσεις ἀνθρώπων, ὅπως εἶναι ὁ Παπισμός, πού πιστεύουν στό Χριστό, ὄχι ὅπως παρέλαβον ὑπό τῶν Ἁγίων, ἀλλά ὅπως νομίζουν ἐκεῖνοι, δέν εἶναι Ἐκκλησίες, ἀλλά αἱρέσεις καί παρασυναγωγές. Μερικοί θεολόγοι καί πατέρες τίς ὀνομάζουν « ἐκκλησίες», ἀλλά ὄχι κυριολεκτικά ἀλλά καταχρηστικῶς.
Ὅσον ἀφορᾶ στίς διαφορές Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας καί Παπισμοῦ, θά μποροῦσαν νά συγκεφαλαιωθοῦν σέ μία διαφορά, τή διαφορά ἀληθείας καί πλάνης. Οἱ ἐσφαλμένες διδασκαλίες τοῦ Παπισμοῦ δέν ἀποτελοῦν μικροδιαφορές ἀπό τήν Ὀρθοδοξία πού μποροῦν νά διευθετηθοῦν καί νά ἐξαφανισθοῦν μέ διάφορες συζητήσεις καί ἀλληλοϋποχωρήσεις· ἀπαιτεῖται πλήρης ἀπόρριψη, ἄρνησή τους καί ἐπιστροφή στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία. Ἄς δοῦμε ὅμως τίς κυριώτερες ἀπό τίς διαφορές αὐτές.
α) Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία φρονεῖ ὅτι τό Ἅγιο Πνεῦμα ἐκπορεύεται ἐκ μόνου τοῦ Πατρός, ὅπως διδάσκει καί τό Σύμβολο τῆς Πίστεως : « Καί εἰς τό Πνεῦμα τό Ἅγιον...τό ἐκ τοῦ Πατρός ἐκπορευόμενον» καί ὅπως ὁ ἴδιος Χριστός μᾶς διδάσκει : « Τό Πνεῦμα τῆς ἀληθείας ὅ παρά τοῦ Πατρός ἐκπορεύεται» ( Ἰωαν. 15,26). Οἱ Παπικοί ἀντίθετα ἀπό τήν εὐαγγελική καί πατερική διδασκαλία διδάσκουν ὅτι τό Ἅγιο Πνεῦμα ἐκπορεύεται ἐκ τοῦ Πατρός καί ἐκ τοῦ Υἱοῦ. Πρόκειται γιά τό λεγόμενο Φιλιόκβε ( Filioque) πού σημαίνει « καί ἐκ τοῦ Υἱοῦ». Μέ τήν αἱρετική αὐτή διδασκαλία εἰσάγεται δυαρχία μέσα στή Θεότητα, ὑποτίμηση τοῦ Προσώπου τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καί δημιουργοῦνται πολλά ἄτοπα στίς σχέσεις τῶν τριῶν Θείων Ὑποστάσεων. Συνεργάτης τῆς ἱστοσελίδας μας θά δημοσιεύσει ἀργότερα εἰδική μελέτη του σχετικά μέ τήν πλάνη αὐτή τοῦ Παπισμοῦ καί τίς συνέπειές της.
β) Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία διδάσκει τήν θεοπρεπῆ διάκριση Οὐσίας καί Ἐνεργειῶν εἰς τήν Τριαδική Θεότητα, εἰς τήν Θείαν Φύση. Ἡ Οὐσία τοῦ Θεοῦ εἶναι ἄγνωστη καί ἀπρόσιτη στόν κτιστό ἄνθρωπο. Οἱ θεῖες ὅμως ἐνέργειες πού προέρχονται, πηγάζουν ἐκ τῆς Οὐσίας εἶναι προσιτές, μεθεκτές ἀπό τόν ἄνθρωπο. Οἱ θεῖες αὐτές ἐνέργειες, ὡς προερχόμενες ἀπό τήν οὐσία τοῦ Θεοῦ εἶναι ἄ κ τ ι σ τ ε ς. Ἔτσι ἄκτιστη ἐνέργεια ἦταν τό φῶς τῆς θείας Μεταμορφώσεως στό ὄρος Θαβώρ. Τό φῶς ἐκεῖνο πού ἀξιώθηκαν νά ἰδοῦν οἱ Ἅγιοι Ἀπόστολοι δέν εἶχε καμμιά σχέση μέ τό κτιστό, ὑλικό φῶς. Αὐτοῦ τοῦ φωτός μετέχουν οἱ Ἅγιοι Μάρτυρες, ὅπως διαβάζουμε στά Μαρτύριά τους καί οἱ Ὅσιοι καί δίκαιοι ὅπως διαβάζουμε στά Συναξάριά τους. Μέ τήν ἄκτιστη ἐνέργεια τῆς Θείας Χάριτος ἀναγεννώμεθα στό Ἅγιο Βάπτισμα· αὐτῆς τῆς Χάριτος μετέχουμε κατά τή Θεία Εὐχαριστία, μ’ αὐτή τήν Ἄκτιστη Χάρη καθαριζόμαστε ἀπό τά πάθη καί γινόμαστε ἕνα μέ τόν Θεό· καί ὁ Χριστός γι’ αὐτό ἦρθε στόν κόσμο, γιά νά προσφέρει αὐτή τή Χάρη· καί αὐτῆς τῆς Χάριτος στήν πληρότητά Της θά μετέχουμε στόν Παράδεισο, ἄν ἀξιωθοῦμε τῆς σωτηρίας.
Λοιπόν οἱ Λατίνοι, οἱ παπικοί τήν Χάρη τοῦ Θεοῦ τήν θεωροῦν κ τ ι σ τ ή! Ἔτσι καί τήν Θεότητα ὑποβιβάζουν σέ κτίσμα καί στεροῦν τόν ἄνθρωπο ἀπό τή σωτηρία, γιατί σωτηρία σημαίνει κοινωνία μέ τόν ἐν Τριαδι Θεό. Καί πῶς μπορεῖ νά ἑνωθεῖ, νά κοινωνήσει μέ τόν Θεό ὁ ἄνθρωπος μέσω ἑνός κτίσματος, μιᾶς «Χάριτος» κτιστῆς τάξεως; Τί καινούργιο ἔφερε λοιπόν ὁ Χριστός στόν κόσμο; Πῶς ἕνωσε τά οὐράνια καί τά ἐπίγεια; Νά πῶς: Προσέλαβε τήν ἀνθρωπότητα στη θεότητα Του, τήν καθάρισε ἀπό τήν ἁμαρτία τή φθορά καί τό θάνατο καί τῆς μετέδωσε τήν Ἄκτιστη Χάρη. Τήν ἀνέβασε στό θρόνο τῆς Θεότητος. Μέσα στήν Ἐκκλησία, τήν Μία Ἐκκλησία, τήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία διά τοῦ ἁγίου Βαπτίσματος μᾶς προσφέρεται ἡ ἄκτιστος Χάρις καί μένουμε ἑνωμένοι μέ τήν Κεφαλή, τόν Χριστό. Αὐτή ἡ ἀντίληψη τῶν παπικῶν περί κτιστῆς χάριτος τούς ἐστέρησε παντελῶς τήν Χάρη. Γι’ αὐτό ὁ σκοπός τῆς χριστιανικῆς ζωῆς δέν εἶναι γιά τούς παπικούς ὁ ἁγιασμός, ἡ θέωση ἀλλά τά πολλά καλά ἔργα, ἡ πειθαρχία στό νόμο τοῦ Θεοῦ, οἱ ἀρετές πού πραγματοποιοῦνται μέ ἀνθρώπινη προσπάθεια, παρόμοια μέ τῶν φιλοσόφων. Ἡ ἀπουσία τῆς Χάριτος τούς ἀναγκάζει νά ἐρεθίζουν τό συναίσθημα γιά νά νοιώσουν συγκίνηση καί « κατάνυξη». Αὐτός εἶναι ὁ λόγος πού ζωγραφίζουν ὅσο μποροῦν πιό ρεαλιστικά καί γλυκερά τόν Χριστό τήν Παναγία καί τούς Ἁγίους· αὐτός εἶναι ὁ λόγος πού ἔχουν πολύ συναισθηματική, ἐντυπωσιακή καί συγκινητική θρησκευτική μουσική.
γ) Ἐξ αἰτίας τῆς ἀπουσίας τῆς Θείας Χάριτος ὁ Παπισμός εἶναι φυσικό νά νοιώθει ἀνασφαλής. Ἡ ἑνότητα πού βιώνουν οἱ τοπικές Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες καί ἡ ὁποία βασίζεται στην ἑνότητα τῆς πίστεως καί τήν κοινωνία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τό Ὁποῖον «ὅλον συγκροτεῖ τόν θεσμό τῆς Ἐκκλησίας» γιά τόν Παπισμό θεωρεῖται ἀδιανόητη. Αὐτός ἔχει ἀνάγκη ἀπό ἐγκόσμιους μηχανισμούς γιά νά κρατήσει τή σιδηρᾶ πειθαρχία τῶν μελῶν του. Ποιά εἶναι αὐτά; α) ἕνα πρόσωπο ἰσχυρό, ἕνα Ἀρχηγό, τόν Πάπα β) ἕνα συγκεκριμένο τοπικό, ἐπιτελικό Κέντρο, τό Βατικανό καί γ) ἕναν ἄτεγκτο νόμο, τόν Κώδικα Κανονικοῦ Δικαίου.
Ἐδῶ θά μιλήσουμε μόνο γιά τόν Πάπα. Ὁ Πάπας δέν εἶναι ἕνας Πατριάρχης, ὅπως εἶναι π.χ. ὁ Οἰκουμενικός Πατριάρχης. Γιά τήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ὁ Οἰκουμενικός Πατριάρχης εἶναι ὁ πρῶτος μεταξύ ἴσων ἐπισκόπων σέ ὅλη τήν Ὀρθοδοξία. Μπορεῖ νά προεδρεύει σέ κάποια μεγάλη Σύνοδο, νά ἀναλαμβάνει κάποιες διορθόδοξες πρωτοβουλίες, ἀλλά δέν μπορεῖ νά ἀποφασίζει μόνος του. Κάθε Πατριαρχεῖο στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία εἶναι ἐλεύθερο στις ἀποφάσεις του, ὑπό τόν Ὅρο ὅτι δρᾶ σύμφωνα μέ τό ὀρθόδοξα δόγματα, τίς ἱερές παραδόσεις καί τίς ἀποφάσεις τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων. Καί ὄχι μόνον κάθε πατριαρχεῖο, ἀλλά καί κάθε Ὀρθόδοξος ἐπίσκοπος στά ὅρια τῆς ἐπαρχίας του μπορεῖ νά ἀποφασίζει ἐλεύθερα μέ τίς παραπάνω προϋποθέσεις. Αὐτή εἶναι ἡ ἐν Χριστῷ ἐλευθερία τῆς Ὀρθοδοξίας. Ἀλλά τί συμβαίνει στόν Παπισμό; Ὁ Πάπας διαθέτει σέ ὅλη τή δικαιοδοσία τῆς «ἐκκλησίας» του τό Π ρ ω τ ε ῖ ο. Ἔχει τόν πρῶτο καί τελευταῖο λόγο γιά τόν τελευταῖο διάκονο στήν Παραγουάη καί γιά τόν πρῶτο ἀρχιεπίσκοπο τῆς Γαλλίας. Μπορεῖ νά χειροτονεῖ, νά προάγει καί νά καθαιρεῖ ὅποιον θέλει ἁπανταχοῦ τῆς γῆς! Ἀποφασίζει μόνος του γιά ὅλα τά οικονομικά ἀλλά καί γιά τό ποιός θά ἀνακηρυχθεῖ Ἅγιος !
Ἀλλά δέν εἶναι μόνο αὐτό. Ὁ Πάπας εἶναι καί Ἀ λ α θ η τ ο ς! Ὅλες του οἱ ἀποφάσεις πού λαμβάνει τελικά μόνος του δέν ἔχουν ποτέ κανένα λάθος. Εἶναι ἕνας Θεός ἐπί τῆς γῆς! Ἀκόμη καί οἱ πολυάριθμες Σύνοδοι πού συγκαλεῖ, ὅποτε θέλει, ἔχουν ἁπλῶς συμβουλευτικό χαρακτῆρα.
Μέ τό πρωτεῖο καί τό ἀλάθητό του ὁ Πάπας κατέστη ἕνας τύρρανος τῆς ἀνθρωπότητος. Ἡ ἱστορία βοᾶ γιά τά «κατορθώματά» του. Ἕνα ἀπό τά τελευταῖα του ἦταν ἡ « ἁγιοποίηση» τοῦ σφαγέως τῶν Σέρβων, Στέπινατς.
δ) Πέραν τῶν μεγάλων παρεκκλίσεων αὐτῶν ὁ Παπισμός ἔχει εἰσαγάγει καί ἄλλες πλανεμένες κακοδοξίες καί πρακτικές στη πίστη καί τή λατρεία του:
1) Πιστεύει στήν ἄσπιλη σύλληψη τῆς Παναγίας, δηλαδή δέχεται ὅτι ἡ Παναγία κατά τή γέννησή της δέν εἶχε τό προπατορικό ἁμάρημα, πρᾶγμα ἀδύνατο στόν ὁποιοδήποτε ἄνθρωπο.
2) Τό σημεῖο τοῦ Σταυροῦ γίνεται μέ τέσσερα δάκτυλα. Τό τέταρτο δάκτυλο συμβολίζει τήν Παναγία. Κανείς ὅμως ἄνθρωπος δέν μπορεῖ νά σταθεῖ δίπλα στόν λατρευόμενο Τριαδικό Θεό. Μ’ αὐτό τόν τρόπο οἱ Παπικοί ξεφεύγουν στή Μαριολατρεία.
3) Δέχεται ἐκτός ἀπό τήν Κόλαση καί τόν Παράδεισο καί τήν ἐνδιάμεση κατάσταση τοῦ καθαρτηρίου πυρός, ὅπου οἱ ψυχές καθαρίζονται ἀπό τίς ἁμαρτίες τους καί μπαίνουν στόν Παράδεισο.
4) Χρησιμοποιεῖ ἄζυμους ἄρτους στή Θεία Εὐχαριστία.
5) Ἐπιβάλλει ἀναγκαστική ἀγαμία σέ ὅλους τούς κληρικούς.
6) Τελεῖ τό Βάπτισμα διά ραντίσματος καί ὄχι διά καταδύσεως.
7) Δέν ἐπικαλοῦνται οἱ παπικοί κληρικοί τήν Χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος κατά τήν Θεία Εὐχαριστία.
8) Τυποποίησε τή μετάληψη τοῦ Σώματος τοῦ Χριστοῦ δίδοντας στούς πιστούς της τήν Ὄστια, ἕνα στρογγυλό τυποποιημένο ἀρτοποίημα. Μέχρι τή Β´Βατικάνειο Σύνοδο (1965) οἱ παπικοί δέν μετελάμβαναν Αἷμα Χριστοῦ!
9) Μπορεῖ νά τελέσει κάποιος τό γάμο του δι’ ἀντιπροσώπου!
10) Τελεῖ τό Εὐχέλαιο μόνο στούς ἑτοιμοθανάτους
11) Τελεῖ τήν ἐξομολόγηση μέσω καφασωτοῦ κιγκλιδώματος
12) Σταδιακά κατήργησε ὅλες τίς νηστεῖες, πλήν τῆς Μ. Παρασκευῆς κατά τήν ὁποία οἱ παπικοί τρῶνε...ψάρι!
13) Κατήργησε τήν ἱερατική ἀμφίεση, τό ράσο.
Ὑπάρχουν καί ἄλλες ἐκτροπές στήν παπική πίστη, θεολογία καί λειτουργική. Ὅλη ἡ θεολογία τοῦ παπισμοῦ, ἀφοῦ ἀπουσιάζει ἡ Χάρις, νοσεῖ. Ὁ Θεός παρουσιάζεται ὡς τιμωρός, ὡς τηρητής τῆς θείας δικαιοσύνης. Μιά ἀντίληψη νομικίστικη, μιά συναλλαγή Θεοῦ καί ἀνθρώπου κυριαρχεῖ στά θεολογικά τους συγγράμματα. Ἄν καί τίς τελευταῖες δεκαετίες ὑπῆρξε ἕνας ἐπηρεασμός τῆς παπικῆς θεολογίας ἀπό τήν ὀρθόδοξη πατερική θεολογία τό θέμα πού παραμένει εἶναι ἕνα: Ἐπιστροφή στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία. Ὅσο κι ἄν δεχθοῦν τήν ἀγαθή ἐπίδραση τῆς Ὀρθοδοξίας οἱ παπικοί, ἄν δέν δεχθοῦν τό Ὀρθόδοξο Βάπτισμα, τήν Ἄκτιστη Χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στήν ὕπαρξή τους, καμμιά οὐσιαστική, σωτήρια ἀλλαγή δέν μπορεῖ νά ἐπέλθει στή ζωή τους. Ἀπό τήν ἄλλη, καμμιά Ἕνωση δέν μπορεῖ νά πραγματοποιηθεῖ μέ τούς θεολογίστικους ἀκροβατισμούς τῶν οἰκουμενιστῶν. Ἡ ἀληθής ἀγάπη μας πρός ὅλους τούς ἑτεροδόξους θά γίνει φανερή, ἄν τούς ἐξηγήσουμε ὅτι μέσα στό σκότος τῆς παπικῆς, προτεσταντικῆς κλπ. ἀποστασίας δέν ὑπάρχει σωτηρία.
E[3] Σᾶς παρακαλῶ νά μοῦ πεῖτε ἄν ἡ Ἁγία Γραφή εἶναι ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ καί ἄν θέλει συμπλήρωμα. Ἀκόμη, γιατί ἡ μετάφραση τοῦ Βάμβα δέν περιλαμβάνει περίπου 10 βιβλία πού περιέχονται στή μετάφραση τῶν Ἑβδομήκοντα;
Α[3] Τά γνήσια βιβλία τῆς Ἁγίας Γραφῆς εἶναι 49 τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης καί 27 τῆς Καινῆς Διαθήκης. Αὐτά καθορίσθηκαν ἀπό τήν Πενθέκτη Οἰκουμενική Σύνοδο πού ἔγινε στήν Κωνσταντινούπολη τό 691μ.Χ. ἐπί βασιλείας τοῦ Ἰουστινιανοῦ Β`.
Ὡς Ὀρθόδοξοι Χριστιανοί δεχόμαστε τό ἀλάθητο τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων ἐπειδή οἱ Ἅγιοι Πατέρες πού κατέληγαν σέ κάποιους ὅρους ἤ κανόνες , ἦταν φωτιζόμενοι ἀπό τό Ἅγιο Πνεῦμα ἀλλά καί ἐπειδή κάθε Οἰκουμενική Σύνοδος ἄρχιζε μέ τήν πρόταση "ἑπόμενοι τοῖς ἁγίοις Πατράσι" πού δήλωνε τή συνέχεια τῆς ἁγιοπνευματικῆς χάρης μέσῳ τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας.Μέ ἀποτέλεσμα ὄχι μόνο νά ὑπάρχει συμφωνία μεταξύ τῶν Ἁγίων Πατέρων ἀλλά καί νά ἐπιβεβαιώνεται ἡ ἀλήθεια καί ἡ διαχρονικότητα τῶν παραπάνω κανόνων.
Ἑπομένως δέν γίνεται λόγος οὔτε κατά διάνοιαν γιά συμπλήρωση, προσθήκη ἤ ἀφαίρεση κομματιῶν τῆς Ἁγίας Γραφῆς οὔτε κἄν γιά μετάφραση καί ἰδιαίτερα μέσα στή Θεία Λατρεία.
Ὁποιαδήποτε ἀνθρώπινη ἐπέμβαση, ὅπως αὐτή τοῦ Βάμβα, εἶναι αὐθαίρετη, ὑποκειμενική ἄρα καί ἐξωεκκλησιαστική.
E[4] Tί σημαίνει η φράση "Πίστευε καί μή ἐρεύνα"; Ανήκει στην Αγία Γραφή;
Α[4] Τό "πίστευε καί μή ἐρεύνα"ἀποτελεῖ μιά πρόταση-σλόγκαν πού κυκλοφορεῖ καί στίς μέρες μας μέ ἐντελῶς λανθασμένη ἀναφορά. Δηλαδή σήμερα ἡ πρόταση ἀναφέρεται σἐ μία παθητική πίστη στόν Χριστό, στήν Παναγία, στούς Ἁγίους, στήν Ἁγία Γραφή, στά δόγματα τῆς Ἐκκλησίας πού δέν χρειάζεται νά ψάχνουμε τήν ἀλήθειςα , τό κῦρος., τήν Θεοπνευστία ,τή γνησιότητα τῶν ὅσων πιστεύουμε.
Ἡ προέλευση ὅμως τῆς ἀνωτέρῳ προτάσεως ἔχει ὡς ἑξῆς :
Κατά τὀν β`αἰ. μ. Χ. ἤκμαζαν δύο μεγάλες Θεολογικές Σχολές, ἡ Ἀντιοχειανή καί ἡ Ἀλεξανδρινή. Ἡ πρώτη ἀκολουθοῦσε τήν ἱστορική καί γραμματική ἐξήγηση τῆς Ἁγ. Γραφῆς , καθώς καί τήν κριτική ἔρευνα αὐτῆς. Ἡ δεύτερη ἀκολουθοῦσε τήν ἀλληγορική ἑρμηνεία· δανειζόταν στοιχεῖα Ἑλληνικῆς φιλοσοφίας καί ἀντέτασσε τήν διά τῆς πίστεως χριστιανική γνώση.
Πρός δήλωση αὐτῆς τῆς διαφορετικῆς ὀπτικῆς γωνίας καί διαμάχης προέκυψε ἀπό τούς μαθητές τῆς Ἀλεξανδρινῆς Σχολῆς ἡ ἐν λόγῳ πρὀταση.
Ἡ θέση τῆς Ἐκκλησίας μας ἐπί τῆς στάσεώς μας στά θέματα τῆς πίστεως βασίζεται στό κατά Ἰω. ε`, 39 "ἐρευνᾶτε τάς γραφάς ...καί ἐκεῖναί εἰσιν αἱ μαρτυροῦσαι περί ἐμοῦ" καί στό κατά Ἰω. ζ,52 "ἐρεύνησον καί ἴδε ὅτι προφήτης ἐκ τῆς Γαλιλαίας οὐκ ἐγήγερται".
Τήν ἔρευνα ὅμως δέν τήν κάνουμε μόνοι μας. Πάντα ἔχουμε ὡς βάση τούς Ἁγίους Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας πού μέ τήν χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἑρμηνεύουν τήν Ἁγ. Γραφή.
E[5] Διάβασα τὴν κριτική σας γιὰ τὸ βιβλίο "Ἀσκητικῆς τῆς Ἀγάπης" τὴν ὁποία βρίσκω ἀρκετὰ ἀντίθετη ἀπὸ ὅτι ἄλλο ἔχει ἀκουστεῖ γιὰ τὸ βιβλίο αὐτὸ μέχρι τώρα. Θὰ μπορούσατε νὰ τοποθετηθεῖτε στὸ θέμα αὐτό;
Α[5] Ἐπειδή πολλοί εἶναι αὐτοί πού ἔκαναν τόν κόπο νά διαβάσουν τή βιβλιοκριτική μας περί τῆς "Ἀσκητικῆς τῆς Ἀγάπης" ἀλλά καί νά τοποθετηθοῦν εἴτε θετικά, ἐπιδοκιμάζοντας τίς θέσεις μας, εἴτε ἀρνητικά, ἀποδοκιμάζοντας τή στάση μας, ὀφείλουμε νά κάνουμε κάποιες ἀπαραίτητες ἐπεξηγήσεις.
Κατ' ἀρχήν θέλουμε νά ἐκφράσουμε τή λύπη μας γιά τό γεγονός ὅτι πολλοί ἀπ' ὅσους διαφώνησαν μέ τή στάση μας καί οἱ ὁποῖοι θεωροῦν ὅτι μέ τό βιβλίο αὐτό μαθήτευσαν στήν ἀγάπη, κάθε ἄλλο παρά ἀγάπη μᾶς ἔδειξαν. Ἐπιτέθηκαν μέ σφοδρότητα καί ἐμπάθεια, ὄχι στίς θέσεις μας, ἀλλά πρός τά πρόσωπά μας καί μᾶς προσῆψαν ἀπίθανες καί φανταστικές κατηγορίες.
Ἕνα ἄλλο γεγονός πού ἀφάνταστα μᾶς λυπεῖ, ὡς ποιμένες τῶν ἐσχάτων καί χαλεπῶν αὐτῶν καιρῶν τῆς γενικῆς σχεδόν ἀποστασίας, εἶναι τό γεγονός ὅτι ἡ μεγαλύτερη πλειοψηφία τῶν ἀντιδρώντων δέν ἔκανε τόν κόπο νά μελετήσει, νά ἐπεξεργαστεῖ καί νά περάσει ἀπό κρίση τίς θέσεις καί τά ἐπιχειρήματά μας ἀλλά μᾶς κατηγορεῖ, κινουμένη προφανῶς ἀπό ἄκρατη προσωπολατρεία, ἁπλῶς διότι τολμήσαμε νά κρίνουμε τή γερόντισσα Γαβριηλία. Τό ἐπιχείρημα τῶν περισσοτέρων ἀπό τούς ἀνθρώπους αὐτούς πού ἀντιπαρατίθενται στά ἀμέτρητα δικά μας ἐπιχειρήματα - σωστά ἤ ἐσφαλμένα δέν ἔχει σημασία- εἶναι ἕνα καί μοναδικό: δέν δικαιοῦσθε ἐσεῖς οἱ ἁμαρτωλοί, οἱ φανατικοί, οἱ ἄγευστοι τῆς Θείας Χάριτος (αὐτοί εἶναι οἱ χαρακτηρισμοί πού, ἐπιτυχημένα ὁμολογοῦμε, μᾶς προσδίδουν) νά κρίνετε τήν ἁγία γερόντισσα Γαβριηλία.
Ἀπαντώντας λοιπόν πρός αὐτούς ἀλλά καί πρός τό ἀνυπόστατο ἐπιχείρημά τους θά θέλαμε νά τούς συστήσουμε νά διαβάσουν τή μελέτη προσεκτικά καί κυρίως ἀπροκατάληπτα, χωρίς νά θίγονται ἀπό τό γεγονός ὅτι κρίνεται ἡ ἀγαπημένη τους γερόντισσα. Ὡς Ὀρθόδοξοι ὀφείλουμε νά δείχνουμε ταπείνωση, νά εἴμαστε ἕτοιμοι νά ἀναγνωρίσουμε τά σφάλματά μας, ἀλλά νά ἔχουμε καί κρίση, ἑτοιμότητα καί νήψη ἡ ὁποία καί μόνο θά μᾶς διασώσει στούς ἐσχάτους καιρούς καί θά μᾶς βοηθήσει νά ἀναγνωρίσουμε τά σημεῖα τοῦ Ἀντιχρίστου ὥστε νά μήν τόν προσκυνήσουμε.
Διαβάζοντας, λοιπόν, κανείς προσεκτικά καί ἀπροκατάληπτα τή μελέτη μας θά διαπιστώσει ὅτι καί ἀπό αὐτήν ἀκόμα τήν ἐπικεφαλίδα τονίζεται τό γεγονός ὅτι ἡ κριτική ἀπευθύνεται πρός τό βιβλίο "Ἀσκητική τῆς Ἀγάπης" καί ὄχι πρός τό πρόσωπο τῆς γερόντισσας Γαβριηλίας τήν ὁποία δέν γνωρίσαμε οἱ ἴδιοι καί ἴσως αὐτό νά μᾶς βοηθάει στό νά κρίνουμε πιό ἀντικειμενικά τά γραφόμενα. Συνεπῶς τό ἐπιχείρημα ὅτι ἡ γερόντισσα Γαβριηλία ἦταν ἁγία δεν ἀναιρεῖ τόν ἰσχυρισμό μας ὅτι τό ἐν λόγῳ βιβλίο εἶναι ἐπιβλαβές ἀφοῦ τά δύο αὐτά - ἡ γερόντισσα καί τό βιβλίο- μπορεῖ νά εἶναι καί ἄσχετα μεταξύ τους.
Ἐξακολουθώντας, λοιπόν, νά ἔχουμε τήν ἴδια πεποίθηση γιά τήν ἀξία τοῦ βιβλίου αὐτοῦ, ἡ ὁποία ὁμολογοῦμε πώς ἐνισχύεται ἀπό τά κρούσματα προσωπολατρείας καί φανατισμοῦ τῶν ἀναγνωστῶν του, ἐξηγοῦμε, αὐτή τή φορά συνοπτικά, τούς λόγους γιά τούς ὁποίους θεωροῦμε τό βιβλίο ξένο πρός τήν ὀρθόδοξη πνευματικότητα, συγκρητιστικό, προπαγανδιστικό τῆς Νέας Ἐποχῆς καί ἄρα καί ἐπιζήμιο καί καταστροφικό.
Κάτ' ἀρχήν ἔχει γιά ἐμᾶς πολύ μεγάλη σημασία τό γεγονός ὅτι τό βιβλίο προέρχεται ἀπό τήν γραφίδα μιᾶς ἀποσχηματισμένης μοναχῆς, μιᾶς μοναχῆς δηλαδή, ἡ ὁποία ἀρνήθηκε τίς ὑποσχέσεις τίς ὁποῖες ἔδωσε ἐνώπιον Θεοῦ καί ἀνθρώπων. Ἄς μήν ἐκλειφθεῖ αὐτό ὡς κατάκριση διότι ἡ γυναῖκα αὐτή αὔριο μπορεῖ νά μετανοήσει καί νά ἁγιάσει. Ὅμως πῶς μπορεῖ ἕνας ὀρθόδοξος Χριστιανός νά ἐμπιστευθεῖ τό κριτήριο καί τά βιώματα ἑνός τέτοιου ἀνθρώπου; "Τυφλός τυφλόν ἐάν ὁδηγεῖ, ἀμφότεροι εἰς βόθυνον πεσοῦνται" Αὐτός εἶναι ὁ λόγος πού πρέπει νά ἐμπιστευόμαστε ὅσους ἀποδεδειγμένα κατάφεραν νά φθάσουν πρῶτα στό σημεῖο πού καί ἐμεῖς ἐπιθυμοῦμε, τή θέωση, καί μόνο αὐτούς, τούς ἁγίους δηλαδή, νά ἔχουμε ὡς ὁδηγούς. Δέν εἶναι λοιπόν ἐπιζήμιο ἕνα βιβλίο ὅταν ὁ συγγραφέας του, ἀποδεδειγμένα πλέον, δέν κατέχει τό θέμα μέ τό ὁποῖο ἀσχολεῖται;
Ἡ συγγραφέας λοιπόν τοῦ βιβλίου, πιστεύοντας στήν ἁγιότητα τοῦ βίου τῆς γερόντισσας Γαβριηλίας, μᾶς προβάλλει τή γερόντισσα ὡς πρότυπο γιά τήν πνευματική ζωή. Τό περίεργο ὅμως εἶναι ὅτι τό "πρότυπο αὐτό", τοὐλάχιστον σύμφωνα με το βιβλίο, πάσχει σοβαρά. Πῶς γιά παράδειγμα νά θεωρήσουμε ἁγία κάποια γιά τήν ὁποῖα πουθενά δέν ἀναφέρεται ὅτι εἶχε οὐσιαστική καί πραγματική ἐπικοινωνία μέ ἕναν πνευματικό, κάποια ἡ ὁποία ἄν καί ἔφερε τό μοναχικό ἔνδυμα δέν ἀναφέρεται πουθενά νά ὑποτάχθηκε σέ κάποια γερόντισσα ἀλλά ἀκολουθοῦσε πάντα τό ἴδιον θέλημα αὐτοανακηρυχθεῖσα ἡ ἴδια ὡς γερόντισσα καί κατευθύνοντας ἄλλους ἐνῷ κατά τόν ἅγιο Γρηγόριο "καθαρθῆναι δεῖ πρῶτον καί εἶτα καθάραι", κάποια πού ἄν κά ἔφερε τό σχῆμα δέν ἀναφέρεται πουθενά νά εἶχε ἰδιαίτερη σχέση μέ τίς ἱερές ἀκολουθίες καί τά ἅγια μυστήρια μέσῳ τῶν ὁποίων δίδεται ἡ Θεία Χάρις, ἡ Κάθαρση ὁ Φωτισμός καί ἡ Θέωση;
Πῶς νά θέσουμε ὡς πρότυπο μιά ὀρθόδοξη μοναχή ἡ ὁποία, σύμφωνα πάντοτε μέ τό βιβλίο:
· ἔμενε σέ ἰνδουϊστικά μοναστήρια καί ἑόρταζε σ' αὐτά τίς μεγάλες Χριστιανικές ἑορτές.
· Συναναστρεφόταν ἀπροϋπόθετα καί συμπροσευχόταν μέ ὅλους, ἑτεροδόξους ἀλλά καί ἑτεροθρήσκους, χωρίς νά τονίζει τις τρομερές διαφορές, ὑπογραμμίζοντας ἀντιθέτως κάποιες ὁμοιότητες εἴτε διογκωμένες εἴτε ἀνύπαρκτες καί κατασκευασμένες.
· Δίδασκε σέ ὁπαδούς τῆς αἱρέσεως τῶν Κουακέρων, γιά τούς ὁποίους ἐπιμελῶς ἀποκρύπτεται ὅτι εἶναι αἱρετικοί, ἑρμηνεία τοῦ Εὐαγγελίου.
· Τηροῦσε αὐστηρά τούς κανόνες τῆς χορτοφαγίας, μιᾶς χορτοφαγίας μάλιστα οὔτε τυχαίας οὔτε "ὑγιεινῆς" ἀλλά μιᾶς, ἰνδουιστικῆς προελεύσεως χορτοφαγίας, - αὐτό ἀποδεικνύεται στή μελέτη μας (προσκλήσεις σέ συνέδρια Χορτοφαγίας, κατηγορίες γιά ὅσους τρῶνε ἀκρίδες, ψάρια ἤ βακαλάο καί ταραμάδες, ταύτιση τοῦ Θεοῦ μέ τό σύμπαν κ.ο.κ).
· Μετεῖχε σέ εἰδωλολατρικές ἀκόμα τελετές, στίς ὁποῖες λατρευόταν ὁ γκουροῦ, ἀρνουμένη τό ἅγιο βάπτισμά της καί λατρεύουσα δαιμόνια.
· Διάβαζε μανιωδῶς καί ἐξίσωνε τά γκουρουϊστικά βιβλία μέ τό ἅγιο Εὐαγγέλιο καί ὁδηγοῦσε τούς ἀνθρώπους σέ γκουροῦ τούς ὁποίους προέβαλλε ὡς ἁγιασμένα γεροντάκια.
· Πίστευε ὅτι ὑπάρχει στό σύμπαν μιά ἐνέργεια πού παίρνει ὁ ἄνθρωπος μέσα ἀπό τά δέντρα καί τή χάνει ἄν ἡ σάρκα του ἔρχεται σέ ἐπαφή μέ ὑφάσματα μαύρου χρώματος; Αὐτή ἡ ἄποψη πηγάζει ἀπό τήν ὁλιστική θεώρηση τοῦ κόσμου πού ἀποδέχονται πλήρως ὅλες οἱ ἀνατολικές θρησκεῖες.
· Θεράπευε στά πλαίσια ἐπίσης τῆς θεωρίας αὐτῆς μέ τά χέρια σέ διάφορες στάσεις καί ἀσκοῦσε ἕνα εἶδος φυσιοθεραπείας ἐντελῶς ἄσχετο μέ τήν κλασική ἰατρική (θεράπευε πρίν ἀποκτήσει τό πτυχίο της, θεράπευε "χαρισματικά" ὅταν κοκκίνιζαν τά χέρια της κ.α.).
· Εἶχε συνεχῶς πειρασμικά καί δαιμονικά ὁράματα καί ὁράσεις, μηνύματα καί ἀγγελοφάνειες καί τίς ὁποῖες ἄκριτα δεχόταν ὡς θεϊκές παραγνωρίζοντας τό γεγονός ὅτι ὁ Σατανᾶς εὔκολα μετασχηματίζεται σέ ἄγγελο Φωτός καί ὅτι κατά τή διδασκαλία τῆς Γραφῆς καί τῶν Πατέρων "τά ἐνύπνια πολλούς ἐπλάνησαν".
Ὅλα λοιπόν τά παραπάνω κανένας λογικός καί σοβαρός ἄνθρωπος δέ μπορεῖ νά τά χαρακτηρίσει ὡς γνήσια ὀρθόδοξη πνευματικότητα. Μιᾶ τέτοια μοναχή καμμιά ἀπολύτως σχέση δέν ἔχει μέ τήν ὀρθόδοξη πίστη καί ζωή, ἀλλά τοὐναντίον πολεμάει καί καταρρίπτει κάθε τί τό ὀρθόδοξο. Ἀκυρώνει τήν ἀνάγκη τῆς προσευχῆς καί τῆς ἀνελλιποῦς μετοχῆς στή Θεία Λατρεία, ἀκυρώνει τήν διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας περί τῆς πλάνης καί τῆς ἀποφυγῆς αὐτῆς μέσῳ τῆς ὑπακοῆς, τῆς ταπείνωσης καί τῆς νήψεως, ἀκυρώνει τούς ἱερούς κανόνες τῆς Ἐκκλησίας καί προβάλλει τόν ἰνδουϊσμό, τήν Πανθρησκεία, καί τόν συγκρητισμό. Μέ λίγα λόγια ἀντιστρέφει τό μήνυμα τοῦ Εὐαγγελίου καί διδάσκει ὅτι ὁ Χριστός δέν εἶναι τελικῶς ὁ μόνος πού σώζει· ὅτι οἱ ἄνθρωποι ἁγιάζουν καί γίνονται πραγματικοί Χριστιανοί ἀρκεῖ νά προσφέρουν κοινωνικό καί φιλανθρωπικό ἔργο.
Καί ἐρωτοῦμε ὅλους καί ἰδιαιτέρως ὅσους γνώρισαν τη γερόντισσα:
Εἶναι ὅλα αὐτά ἀληθινά; Ἄν ναί τότε τί εἴδους ἁγία ἤ ἀκόμα καί ὀρθόδοξη μπορεῖ νά χαρακτηριστεῖ ἡ γερόντισσα καί πῶς τίθεται ὡς πρότυπο στήν πνευματική ζωή; Σέ τί ἀπό αὐτά ἤ ὁτιδήποτε ἄλλο πού ἀναφέρεται στό βιβλίο καλούμαστε νά τήν μιμηθοῦμε, ἐκτός φυσικά ἀπό τήν ἀξιόλογη κοινωνική της προσφορά; Πόσο μοιάζει ὁ βίος τῆς γερόντισσας μέ τά συναξάρια τῶν ἁγίων ἀλλά καί τῶν συγχρόνων γεροντάδων; Πόσο συμφωνεῖ καί συμβαδίζει ἡ θεωρία της καί ἡ πράξη της μέ τό Εὐαγγέλιο καί τήν ἀσκητική καί νηπτική παράδοση τῆς Ἐκκλησίας μας;
Ἄν ὄχι, ἄν δηλαδή δέν ἀληθεύουν ὅλα αὐτά ἀλλά εἶναι φαντασίες τῆς συγγραφέως τότε, γιατί οἱ ἐνστάσεις καί οἱ ἐπιθέσεις ἀκόμα, στρέφονται πρός ἐμᾶς καί ὄχι πρός τήν συκοφάντρια συγγραφέα; Γιατί ἀντί νά συμπαραστέκεστε στήν προσπάθειά μας νά ἀποκατασταθεῖ ἡ ἀλήθεια μᾶς πολεμεῖτε; Γιατί ἀπορεῖτε πού θέλουμε νά προστατεύσουμε τό ποίμνιο μας ἀπό ψευδῆ καί ἐπικίνδυνα πρότυπα;
Πάντως ἔχουμε τό παράπονο ὅτι κανείς ἀπό τούς διαφωνοῦντες δέν μπῆκε στή διαδικασία νά μελετήσει τή κριτική μας ἁπλῶς καί μόνο διότι, ὅλοι οἱ διαφωνοῦντες σοκαρισμένοι ἀπό τό τόλμημα καί μόνο τῆς κριτικῆς, δέν κατάλαβαν ὅτι αὐτή ἀπευθυνόταν πρός τό βιβλίο. Γι’ αὐτό θέλουμε ταπεινά νά συστήσουμε νά ξαναδιαβασθεῖ ἡ μελέτη μας πιό προσεκτικά καί νά περάσει ἀπό αὐστηρή κρίση ( ὄχι κατάκριση ἀπευθείας καί ἄνευ κρίσεως) ἀπό ἀντιπαράθεση δηλαδή τῶν στοιχείων καί τῶν ἐπιχειρημάτων σέ σύγκριση μέ ὅσα ἡ Γραφή ἀναφέρει καί οἱ ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας μας διδάσκουν · διότι μόνο αὐτοί εἶναι ὁ ἀσφαλής ὁδηγός καί ὄχι ἡ δική μας ὑποκειμενικότητα, τό δικό μας προσωπικό καί ἐγωϊστικό κριτήριο καί ὁ συναισθηματισμός μας.
Τά ἐπιχειρήματα ὅμως πού τότε χρησιμοποιήσαμε φρονοῦμε ὅτι ἐνισχύονται καί ἀπό τήν πορεία τῆς συγγραφέως ἀλλά καί ἀπό ἄλλα στοιχεῖα πού ἔγιναν ἀργότερα γνωστά. Συγκεκριμένα παραπέμπουμε στήν ἐφημερίδα Εspresso 21.2. 2002, ὅπου σέ συνέντευξή του ὁ ἐπισήμως ἀπό τήν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλαδός καταδικασθείς Περικλής Χάρος ὁμολογεῖ ὁ ἴδιος καί ἐπεξηγεῖ πῶς καί ἐκεῖνος πῆρε τό χάρισμά του ἀπό τή γερόντισσα Γαβριηλία. Σημειωτέον ὅτι ὁ κος Χάρος θεραπεύει μέ ἰνδουϊστικές μεθόδους καίτοι παρουσιάζεται ὡς κληρικός, καί χρησιμοποιεῖ ὡς θεραπευτήριό του ἕναν ναΐσκο. Ἐπίσης ὁ κος Χάρος ἔχει "βῆμα" σέ κανάλι καί παραπλανεῖ πολύ κόσμο ὁδηγώντας ἐκτός Ἐκκλησίας.
Εἶναι τέλος φρονοῦμε ἀπαραίτητο νά διευκρινήσουμε πώς ἀπό ἐδῶ καί στό ἐξῆς δέ θά ἀπαντοῦμε σέ ἀφηρημένες ἐνστάσεις ἤ ἀντιρρήσεις πού ἀποτελοῦν ἁπλῶς ξεχύλισμα τοῦ συναισθηματισμοῦ, ἤ σέ ὑβριστικές ἐπιστολές γεμάτες "ἀγάπη" πού πολλοί, ὅπως πιστεύουν, διδάχθηκαν ἀπό τό βιβλίο αὐτό, ἀλλά μόνο σέ συγκεκριμένες ἐνστάσεις πού γίνονται πάνω σέ συγκεκριμένες θέσεις μας καί εἶναι αἰτιολογημένες, σέ ὅσους δηλαδή ἔχουν καλή προαίρεση καί ἀγαθές διαθέσεις δι